TELEBISTA ZAHARRA

  Onintzari    

      Oraindik gogoratzen dut telebista etxera ekarri zuten eguna. Nik artean zortzi urte nituen. Kartoizko kutxa batetik atera zuten, eta zinez diotsut distira egiten zuela! Bai, egongela piztu egin zen argirik izetu barik, tramankulu hark eguzki txiki bat zirudien, eta inguruko guztia gardentasun magikoz jantzi zen. Aitak botoia sakatu eta imajina agertu zenean, geurean beste ume bat jaiotzea bezalakoa izan zen. Beste bat familian.

      Lehen egun hartatik zenbat ordu ez nuen ba eman pantailaren aurrean! Zuri-beltzean eta katea bakarrekoa izan arren, ametsik gozoenen zaporea utzi zidan, aspaldiko oroitzapenen antzera. Hari begiratuz ikusi nuen gizakia ilargia zapaltzen, hari begira urte bat hil eta beste bat jaiotzen, eta beste bat, eta beste bat. Gure aitaita zenak ezin leike izan zioskun, kutxa txiki hartan pertsonak bizi zitezkeela ez zuen sinesten. Baina, zerarren, dotore-dotore jantzita jartzen zen pantailaren aurrean, barrukoek ikusten gintuztelakoan, eta buenas tardes esaten zutenean, aitaitak Dios se las dé erantzuten zien.

      Zergatik kontatzen didazu hori guztiori, galdetuko didazu. Egon, egon zaitez apur baten. Oraindik beste zeozer aipatu behar dizut.

      Gure telebista zahartu egin zen. Matxuratu egiten zenean, gizonkote bat etortzen zen, metalezko kutxa handi batekin. Zer dauka?, galdetzen zion aitari, gaixotasuna asmatzekotan. Bai, gizon erraldoi hura telebistaren medikua zen, eta medikuei eduki ohi zaien errespetua genion. Amak, konponketa amaitutakoan, ardo goxoa eskaintzen zion, kristalezko kopa baten, berak eginiko gailetekin batera. Doroteo deitzen zen. Oraindik gogoratzen dut lau pisuak igotzen, metalezko kutxa handiarekin, arnasestuka. Bera zetorrenean, Errege Magoak ikustea bezalako zirrara sentitzen nuen, zinez. Eta egun baten, egun ilun eta triste baten, badakizu Doroteo hil dela? esan zidan amak, eta gogoratzen dut nire logelara jo nuela lasterka, nire unibertso pribatu hartan negarrez urtzera, atea danbateko batez itxita.

      Handik urte batzuetara telebista, zaharraren zaharrez, hil egin zen. No tiene arreglo, esan zigun tekniko berriak. Baina hura ez zen Doroteo bezalakoa. Doroteok, Afrikako aztien antzera, botere magikoak zituen, eta seguru nago edozein matxura konpontzeko gauza zela. Tekniko berriak, ostera, ezezagunak ziren, kapitaletik etorriak, eta inoiz ez zuten euren izena esaten. Eta egingo nuke beti aldrebeskeriaren bat egiten zutela, telebista handik gutxira berriro matxura zedin. Ez, niri ez zitzaizkidan batere gustatzen sasimediku haiek.

      Telebista zaharra ganbarara erretiratu genuen egunean, nire umezaroa amaitu egin zen. Telebista berria  -koloretakoa, katea askoduna-  anonimoa zen, ez zuen distirarik egiten. Ez zuen enkantorik. Nire aitaita urte batzuk arinago hila zen, eta denok genekien telebista barruko izakiak, benetakoak izan arren, itsuak zirela, ez gintuztela ikusten. Ez behintzat telebista berri hartakoek.

      Hara, hori guztiori ondo dago, baina joan zaitez harira, zein da gutun honen funtsa?, itaunduko didazu, eta arrazoi pittin bat baduzu, baina egon, egon zaitez apur baten. Egutegietan ere, egunak banan-banan kendu behar izaten dira eta.

      Gero eta gutxiagotan egoten nintzen telebistaren aurrean. Gaztaroa aro eroa da, eta egongelako besaulkian baino nahiago izaten da lagunekin kalerik kale ibili, zalapartaka. Horrela pasatu zitzaizkidan hurrengo urteak, ama haserre, gero eta beranduago iristen nintzela eta, askotan gehiegi edanda, zigarroen erredurak alkondaran... Baina egun baten, biharamun itzela nuen igande baten, telebista izetu eta, bat-batean, gela argitu egin zen, aspaldiko moduan. Han aurrean orkestra bat nekusan, eta orkestraren barruan, argi berezia sortuz, neska eder bat, biola jotzen. Ederra esan behar dut? Ez, askoz ere gehiago: printzesa bat zen, lilura guztien sortzailea. Segundo batzuk baino ez nituen behar izan erabat maitemintzeko.

      Hurrengo egunak zoratu beharrean eman nituen, orkestra hura berriro noiz agertuko. Aste oso bat pasatu ondoren, han nengoen besaulkian jarrita, adi-adi, kontzertua entzuteko prest. Mundua mila puskatan jausi zitzaidan ostera, ez bainuen nire Printzesa ikusi. Non zegoen? Zergatik ez zen agertu? Hainbat igande behar izan nituen gehiago ez nuela ikusiko konturatzeko. Ez, nire Printzesa desagertua zen, airean deusezten den xaboi burbuilaren antzera.

      Handik aurrera ernegua uxatu ezinik ibili nintzen. Nire barnean beste izaki bat puzten ari ote zen, izaki maltzur berria? Umezaroko zoriontasuna irla galdu eta desegina zen harez gero? Zer ari zitzaidan gertatzen?

      Galdera asko eta sakonak dira horiek, esango didazu, zuzen esan ere. Baina lasai, korapilo guztientzat bada askabidea. Eta gainera ez dizut gehiago itxaroteko esango, berehala jakingo duzu gutun honen zergatia, ene maitea.

      Batzuetan txoriburua ematen duzu, entzun nuen gau baten ahots bat, ohean nengoela, auskalo lotan edo itzarrik ametsetan. Ahots ezaguna zen. Goxoa. Doroteorena! Bai, txoriburu samarra, jarraitu zuen. Batzuetan, gizakien bizitzetan, holako mezu sekretuak heltzen zaizkigu, zein ibilbide aukeratu behar dugun ohartarazten digutenak. Bai, zure Printzesa hori benetakoa da, baina ez mundu honetakoa. Benetan diotsut, ikusi nahi baduzu ez da koloretako pantaila horretan agertuko, ez horixe.

      Sekula sentitu gabeko bake sentsazioa inguratu zitzaidan ahots hura entzuten ari nintzela. Xuxurla pausatua zen, kandela txiki baten lamaren modukoa. Bai, umezaroko zorion galdua berreskuratu behar nuen. Nire MAITASUNA telebista zaharrean ezkutatzen zen!

      Zeu zara, Printzesa hori, nire maitasun ezkutukoa! Zeuk eroan behar nauzu nire benetako mundura, nire aitaita eta Doroteorenera!

      Bai, ganbarara igo nintzen arineketan, eta han, iluntasunean, telebista zaharraren argi distiratsuak laztandu ninduen. Belauniko geratu nintzen pantailaren aurre-aurrean, orkestraren musika liluragarriak harrapatuta. Eta zeu ere hantxe zeunden, inoiz baino ederragoa! Uste dut begiratu egin zenidala, zatoz! esanaz bezala. Bai, aitaita zaharrak arrazoia zuen, telebista zahar hartako jende txikiak gu ikusi ahal gintuen...

      Gauero bueltatu naiz ganbarara, baina gaur gauean desberdina izango da. Gutun hau idazten ari natzaizu, nire maitasun ezkutukoa, baina benetan besteentzat da, koloretako mundu hotz eta faltsuan bizi direnentzat, izenik gabeko teknikoz eta zenbakiz gainezka dagoen mundu zorionbakoarentzat. Jakin dezatela gure maitasuna beste mundu bati dagokiola, eta laster elkartuko garela. Gutun hau maitasunaren testigantza izango da, ene Printzesa.

      Letra hauek idatzitakoan, Doroteok xuxurlatu zidan azken sekretuaz baliatuko naiz: ganbarara igo eta telebista zaharreko irudian barneratuko naiz, orkestra jotzen ari den areto horretara, zugana ene Printzesa kutuna! Ai, laster baten zure ile luze gorraila laztandu ahal izango dut, eta zure bibolinaren ahotsak ehun urtez liluratuko nau!

      Nire atzean, berriz, telebista zaharra betiko amatatuko da.

                                                                                           Bernardo Kapanaga